Talking TABU’s with Zhaklin Lekatari
by - Rea Lemnusha

Tirana-based Journalist and Activist Zhaklin Lekatari’s pioneering blog – Tabu (Taboo in Albanian) grew out of a need to educate and share her own experiences of sexual education. “TABU Blog came as need and wish to share my personal experience and to empower girls, women, boys and men. I created it with the aim to educate the society where I am living and acting,” she explains.

The platform (first of its kind in Albania) is a crucial and called for online resource on sex education, family planning and relationships (with self and others). And reflects the slowly but surely changing attitudes toward sex and relationships – subjects which have historically been taboo subjects to talk about even with those closest to you like your mum or sisters – nevermind existing on School curriculums. So, where then, are people supposed to gain knowledge on subjects that form a fundamental part of life?

Thanks to Zhaklins hard work and labour of love with TABU this information is now readily available on TABU’s blog or recently launched YouTube channel

Here we meet the Zhaklin to talk about TABUs importance, online hate and love in Albanian and English.

What is your opinion regarding the patriarchal situation in Albania in nowadays society? Is your revolt actually a personal war against this case?

The situation of patriarchy in Albania is not only my opinion, but the experience and consequences of all girls and women who live and work in Albania, and they face every day a wild war. Of course, that alongside with everything else I do, the war for women and girls’ rights is connected to my personal experience. The existence of TABU Blog and my efforts, my studies or my writings are strongly connected to my personal wish to grow and develop as well as to help every girl and women whose voice cannot be heard. A developed society is not one where you do not amputate the right arm, but a society that involves women in the working market and in the social, economic and professional development.

Cili është mendimi yt për situatën e patriakalizmit ( thuhet patriarkati) në Shqipëri në këto momente. A është revolta jotefakt një luftë personale me këtë çështje?

Situata rreth patriarkatit në Shqipëri nuk është vetëm mendimi im, por përvoja dhe pasoja e të gjitha vajzave dhe grave të cilat jetojnë e veprojnë në Shqipëri, dhe përballen përditë me një luftë të egër dhe pamëshirshme. Padyshim që si çdo akt apo veprim tjetër që unë bëj, edhe lufta për të drejtën e grave është fortë e lidhur me eksperiencën personale. Ekzistenca e TABU BLOG dhe përpjekjet, studimet apo shkrimet që unë bëj, janë të lidhura më dëshirën përsonale për t’u rritur, zhvilluar dhe për të ndihmuar të gjithë ato vajza dhe gra, zëri i të cilave nuk dëgjohet. Një shoqëri e zhvilluar është një shoqëri e cila nuk amputon krahun e djathtë, por një shoqëri që përfshin gruan në tregun e punës dhe në zhvillimin, social, ekonomik dhe profesional të saj.

What does it mean to you ‘to love yourself’? Do you believe that self – love nowadays is an act of ‘rebels’?

Self – love is the biggest love that each of us should have. Unfortunately, the society and the education that we get today will never teach us to love and respect ourselves but will teach us to sacrifice for our parents, neighbour, friend, cousin or family without searching for personal happiness. Self – love is not equal to egoism, but it is respect, ethics and discipline. It can be described as the first step to having a balanced life. Self – love is a long-lasting romance and a healthy one from where success, goals and the meaning of life itself are born.

I do not think that self-love is a rebel act, I believe that it has nothing to do with being a rebel. I think itis more the base and roots of a healthy society. If we don’t love ourselves, why would others love us?

Cdo të thotë për ty ‘të duash duash veten’? A mendon se dashuria për vetenvitetpo jetojmë është një akt rebelizmi?

Dashuria për vëtën është dashuria më e madhe që secili nga ne duhet të ketë. Fatkeqësisht shoqëria apo edukimi që marrim sot, nuk na mësojnë  të duam dhe të respektojmë veten, por na mësojnë të sakrifikojmë për prindin, komshiun, shokun, kushëririn, familjen, pa kërkuar asnjëherë lumturinë personale. Dashuria për veten nuk është egoizëm, por ështe respekt, është ëtikë, është disiplinë. Dashuria për veten është hapi i parë për të patur një jetë të ekuilibruar me veten dhe të tjerët. Dashuria për veten është një romancë afatgjatë dhe e shëndetshme nga e cila lind suksesi, qëllimi, objektivat dhe vetë kuptimi i jetës.

Nuk mendoj që dashuria ndaj vetes është “ akt rebelizmi”, mendoj që s’ka anjë lidhje me të qënurit rebel apo jo konvencional. Dashuria ndaj vetes është baza e një shoqërie tërie të shëndetshme. Nëse nuk e duam veten, pse të na duan të tjerët?

During the 8th of March, you decided to protest. Can you describe the protest for someone who chose not to participate in it?

The 8th of March should be a day of protest, for as long as there are women who are not active in the job market, for as long girls get married at a young age and are driven away from school, for as long as women are being treated like objects and for as long as women are dying, being killed or violated. I did this with other activists as well: friends, students and other citizens who chose to walk with us in front of two important institutions: State Policy and Ministry of Health.

Every banner and outfit that day was black, to honour the victims that found death at the beginning of this year. Emotions, adrenaline, energy and love that you get by being in a protest are hard to describe and really strong. Usually, it takes days to canalize your feelings and the euphoria you get from crowds and citizens. That’s why I invite girls to read, to be strong, to believe in themselves, to fight for their rights, why not by being part of a protest.

Në datën 8 Mars, ti vendoseprotestosh. Përshkruaji orët e qëndrimit në protestë për dikë që zgjodhi të mos protestonte.

Tetë marsi duhet të jetë ditë proteste për sa kohë, ka gra që nuk janë aktive në tregun e punës, për sa kohë vajzat martohen duke u larguar nga shkolla, për sa kohë gratë shikohen dhe përdoren si objekte, për sa kohë gratë vdesin, dhunohen dhe vriten.  Këtë gjë, bëra dhe unë më aktivistë, miq, mikesha, studentë e qytetarë, të cilët ju bashkuan kauzës duke marshuar bashkë përballë dy institucioneve të rëndësishëm si, Policia e Shtetit dhe Ministria e Shëndetësisë.

Të gjitha pankartat dhe veshja e protestës së 8 mars 2019, ishin të zeza, në kujtim të atyre viktimave që gjetën vdekjen në fillim viti. Emocionet, adrenalina, energjia dhe dashuria që merr në një protest janë emocione të papërshkrueshme dhe shumë të forta. Zakonisht duhen disa ditë që të kanalizohen ndjenjat dhe ajo eufori që merr nga turma dhe qytetarët. Prandaj, unë ftoj të gjitha vajzat që lexojnë, që të bëhen të forta, që të besojnë te vetja e tyre, që të luftojnë për të drejtat e tyre, pse jo dhe duke marrë pjesë në protestë.

TABU is a revolutionary blog in Albania. Sexual education, talking without barriers, explaining things that are still considered sins has cost you a lot of negative comments. Where do you find your inner strength to still fight through TABU?

I am 37 years old and now I know who I am. I can’t be hurt by strangers’ messages or comments or words from people who have no impact on my life. My wish for a better life, my wish to stay the same, to help, to develop, to educate and to live a better life are the reasons why TABU Blog exists and will continue to do so. I will not change my life just because the majority of this society is sprained and not well – informed. That’s why my wish of becoming better and the support that I get from people who follow TABU are very important and are worth more than some negative comments of some people.

TABU është një blog revolucionar për Shqipërinë. Edukimi seksual, e folura pa barriera, shpjegimi i çështjeve që ende konsiderohen ‘të turpshme’ të ka kushtuar edhe shumë komente negative. Cfarë të shtyn të luftosh ende me TABU?

Unë jam 37 vjeç dhe tashmë e di shumë mirë kush jam. Në asnjë moment nuk mund të lëndohem nga mesazhe apo komente të të panjohurve apo njerëzve që nuk janë faktor ndikimi në jetën time.

Dëshira për një jetë më të mirë, dëshira për të mos ndryshuar, dëshira për të ndihmuar, për të zhvilluar,për të edukuar dhe për të përmirësuar jetën time, janë arsyet se pse TABU BLOG ekziston dhe do të ekzistojë. Nuk e kam ndermend të ndryshoj jetën time sepse shumica është e ndrydhur dhe e pa informuar, shkolluar apo edukuar. Ta ndryshojnë të tjerët jetën e tyre pa rrezikuar të ardhmen time dhe atdheun tonë. Prandaj, zhvillimi dhe dëshira për zhvillim, mbështetja që marr nga ndjekësit, suksesi që ka TABU BLOG janë shumë më të rëndësishëm dhe me vlerë se disa komente të përsonave që nuk dijnë as shkrim e këndim.

Which was the first writing that made TABU well-known?

TABU is two years old now. Undoubtedly there were a lot of writings that became popular, but the writing that went viral was: ‘Albanian men don’t know how to have sex’. I believe and, based on the questions above, it’s easy to understand why this was the most read post. Unfortunately, because of a really narrow education, a lot of young people have deformed information about body anatomy, growth, maturity and sexual act but in a sentimental report.

Cili ka qenë shkrimi i parë që bëri bujë për TABU?

Tashmë u bëmë dy vite me Tabu. Padyshim që shkrimet që kanë bërë bujë janë të shumta, por shkrimi që u bë viral ishte :” Meshkujt shqiptarë nuk dijnë të bëjnë seks.” Besoj dhe mendoj, dhe në bazë të pyetjeve paraprake që kuptohet shumë lehtë se pse ky ishte shkrimi më i lexuar dhe klikuar. Fatkeqësisht për shkak të edukimi tepër të ndrydhur një pjesë e mirë e të rinjvë kanë informacione shumë të deformuara rreth anatomisë së trypit të tyre, zhvillimit, rritjes, maturimit dhe vetë aktit seksual por dhe një raporti sentimen

2019 – Any advice you can share with us for this year?

My advice, not only for this year but for every year is to know better, love more and respect ourselves. To girls, I encourage them to get an education and to search more from themselves and to respect their body more. Education is power and if you have the right tools, no one can hurt you, put you down or fight with you in any field. Believing in ourselves, our aims and goals are important elements that give power, strength and meaning of everyone’s life.

2019 – Një këshillë nga ti për këtë vit.

Këshilla që jap, jo vetëm këtë vit, por çdo vit, është të duan, njohin dhe respektojnë veten. Vajzave ju them të edukohen, shkollohen, të kërkojnë më shumë nga vetja dhe të respektojnë më shumë trupin e tyre. Edukimi është pushtet dhe nëse keni mjetet e duhura, askush nuk mund të ju lëndojë, rrëzojë, luftojë në çdo fushë të jetës. Besimi në vete, qëllimet, objektivat janë elemente të domosdoshëm që i japin forcë, fuqi dhe kuptim jetës së çdo individi.